Zamczysko na stokach Łysiny
Spis treści
Na południowych stokach Łysina w paśmie Beskidu Małego znajdują się efektowne formacje skalne zwane Zamczyskiem. To jedno z ciekawszych, choć wciąż mało znanych miejsc w tej części gór - ukryte w lesie, nieco na uboczu głównych szlaków turystycznych.
Zamczysko tworzy zespół wychodni piaskowca, zbudowanych z odpornych na erozję warstw fliszu karpackiego. Skały przybierają postać ambon, baszt i urwistych ścian o wysokości dochodzącej do kilku metrów. Ich kształty - ostre krawędzie, pionowe spękania i blokowe struktury - sprawiają wrażenie ruin dawnej warowni, stąd zapewne wzięła się nazwa miejsca. W wyobraźni nietrudno dostrzec tu „mury”, „wieże” czy „bramy” skalnego zamku.
Proces powstawania formacji był długotrwały i związany z wietrzeniem oraz erozją wodną. Miększe warstwy skalne ulegały stopniowemu niszczeniu, natomiast twardsze partie piaskowca pozostały jako samotne ostańce. W niektórych miejscach widoczne są charakterystyczne szczeliny i nisze, powstałe wzdłuż naturalnych spękań skał.
Jedną z najciekawszych osobliwości Zamczyska jest tzw. jaskinia lodowa - niewielka szczelina skalna o specyficznym mikroklimacie. W jej wnętrzu przez długi czas, niekiedy nawet do późnej wiosny, utrzymuje się lód oraz niska temperatura. Zjawisko to wynika z ograniczonego dostępu światła słonecznego i gromadzenia się chłodnego powietrza w zagłębieniu skalnym. Choć jaskinia ma niewielkie rozmiary, stanowi interesujący przykład lokalnych warunków mikroklimatycznych typowych dla niektórych partii Beskidów.
Zamczysko otacza gęsty las bukowo-świerkowy, który nadaje temu miejscu nieco tajemniczy charakter. Wiosną i latem skały niemal znikają w zieleni, jesienią natomiast - gdy liście opadają - wyraźnie odsłaniają swoje monumentalne kształty. To także dobre miejsce widokowe: pomiędzy drzewami można dostrzec fragmenty dolin i przeciwległych grzbietów Beskidu Małego.
Choć Zamczysko nie jest tak znane jak inne beskidzkie atrakcje, stanowi interesujący cel krótkiej wycieczki dla miłośników przyrody, geologii i mniej uczęszczanych zakątków gór. To przykład, jak wiele nieoczywistych i malowniczych miejsc kryją w sobie stoki Łysiny.



