Spis treści
Rejent - choć wiele osób kojarzy to słowo głównie z postacią z pewniej znanej lektury lub stand-up, to w rzeczywistości pojęcie to jest archaicznym określeniem notariusza. Zobaczmy, co warto wiedzieć o tym zawodzie.
Kim jest rejent?
Rejent to termin używany w polskim prawie, który odnosi się do osoby pełniącej określoną funkcję w systemie prawnym, a ściślej mówiąc - do notariusza. Rejent jest więc to osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia do wykonywania czynności notarialnych, które obejmują sporządzanie aktów notarialnych, poświadczanie podpisów, sporządzanie testamentów, umów czy innych dokumentów prawnych, które wymagają formy notarialnej.
Termin „rejent” ma swoje korzenie już w czasach średniowiecznych, kiedy to osoby pełniące funkcję notariuszy były znane pod różnymi nazwami, w zależności od regionu i czasów, w których działały. W Polsce tytuł "rejenta" był przez długi czas używany równolegle z nazwą „notariusz”, jednak z czasem zawód rejenta został zdominowany przez termin notariusza, który jest obecnie powszechnie używany. Nie da się bowiem ukryć, że "rejent" to pojęcie archaiczne, które w obecnych czasach odchodzi powoli w niepamięć . Mimo to, w niektórych kręgach prawniczych, zwłaszcza w literaturze prawnej, wciąż spotykamy się z określeniem "rejent" w odniesieniu do notariuszy, jest to jednak bardziej część tradycji prawnej, która przetrwała do dzisiaj.
Obowiązki rejenta
Rejent, czyli notariusz, jest osobą pełniącą funkcję publiczną, która sprawuje kontrolę nad obiegiem dokumentów prawnych i zapewnia, że procesy prawne są przeprowadzane w sposób zgodny z przepisami prawa. Do jego obowiązków należy przede wszystkim:
- sporządzanie aktów notarialnych - rejent przygotowuje i sporządza akty notarialne, które mają na celu potwierdzenie różnego rodzaju czynności prawnych, takich jak zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości, testamentu, umowy darowizny, pełnomocnictwa, umowy spółki i wielu innych dokumentów wymagających formy notarialnej;
- poświadczenie podpisów - rejent może poświadczyć autentyczność podpisów na dokumentach. Stosuje się to na przykład w przypadku umów i pełnomocnictw, które muszą być wiążące i potwierdzone przez odpowiednią osobę albo podczas wyrabiania podpisu elektronicznego;
- sprawdzanie i przechowywanie dokumentów - rejent odpowiada również za przechowywanie aktów notarialnych i dokumentów, które sporządza. Działania te mają na celu zapewnienie trwałości dowodów prawnych, które mogą być później wykorzystywane w postępowaniach sądowych lub innych procedurach prawnych. Rejent może również utworzyć depozyt notarialny;
- zarządzanie testamentami - rejent może pełnić rolę zarządcy testamentu, co oznacza, że przechowuje i w razie potrzeby otwiera testament, pomagając spadkobiercom w realizacji ostatniej woli zmarłej osoby.
Jak zostać rejentem?
Aby zostać rejentem należy spełnić szereg wymogów. Przede wszystkim osoba ubiegająca się o ten zawód musi być obywatelem Polski, posiadać pełną zdolność do czynności prawnych oraz cieszyć się tzw. nienaganną opinią. Oprócz tego, aby zostać rejentem, trzeba ukończyć studia prawnicze 2 stopnia, czyli na poziomie magisterskim. Studia te obejmują nauki z zakresu prawa cywilnego, prawa nieruchomości, prawa spadkowego oraz prawa gospodarczego, ponieważ te dziedziny najczęściej pojawiają się w pracy notariusza.
Po ukończeniu studiów prawniczych, przyszły rejent musi odbyć aplikację notarialną, która obecnie trwa 3 lata i 6 miesięcy. W jej trakcie aplikant zdobywa praktyczną wiedzę, ucząc się, jak sporządzać akty notarialne, jak funkcjonuje kancelaria notarialna oraz jak postępować w trudnych sytuacjach prawnych związanych z czynnościami notarialnymi. Po ukończeniu aplikacji, kandydat na rejenta musi zdać egzamin notarialny, który jest testem wiedzy prawniczej oraz umiejętności praktycznych związanych z wykonywaniem czynności notarialnych. Egzamin składa się zarówno z części teoretycznej, jak i praktycznej.
Po zdaniu egzaminu kandydat zostaje wpisany na listę notariuszy prowadzonej przez Krajową Radę Notarialną. Umożliwia mu to wykonywanie zawodu rejenta w Polsce. Po uzyskaniu uprawnień notariusz może otworzyć swoją kancelarię notarialną lub dołączyć w szeregi istniejącej.
Rejent a inne zawody prawnicze
Rejent często jest mylony z innymi zawodami, takimi jak prawnik, adwokat czy radca prawny. Na początek należy wyjaśnić kim jest prawnik, ponieważ określenie to jest najbardziej ogólne wśród wszystkich wymienionych powyżej.
Zarówno rejent, radca prawny, jak i adwokat są przedstawicielami profesji prawniczych. Przedstawicieli tych zawodów nazywa się prawnikami. Prawnikiem jest osoba, która skończyła studnia prawnicze. Studia te trwają 5 lat i kończą się uzyskaniem tytułu magistra prawa. Prawnik jest osobą, która nie odbyła aplikacji i nie zdała egzaminu zawodowego, który umożliwia reprezentowanie innych osób przed sądami lub urzędami. Każdy absolwent prawa, który posiada tytuł magistra może złożyć wniosek o odbycie wybranej przez siebie aplikacji, np. na notariusza, komornika, sędziego, adwokata czy radcę prawnego.
Jedną z głównych różnic między rejentem a innymi prawnikami jest to, że rejent pełni funkcję publiczną i jego zadaniem jest pilnowanie, aby czynności prawne były przeprowadzane zgodnie z przepisami prawa. Natomiast adwokat czy radca prawny koncentrują się na obronie interesów swoich klientów, reprezentując ich w sprawach sądowych i udzielając im porad prawnych.
